
Tahribatlı Muayene (DT)
Korozyon Testi
Paslanmaz çelikler, alaşımlar ve kaplamalar için taneler arası korozyon, çukurlaşma, tuz sprey/CASS ve zararlı faz tespiti dahil kapsamlı korozyon testleri.
Korozyon testi, metalik malzemelerin ve koruyucu kaplamaların, kendilerini çevreleyen ortamla (nem, tuz, asit, oksijen, sıcaklık) girdikleri elektrokimyasal reaksiyonlara karşı gösterdikleri direnci nesnel biçimde ölçen tahribatlı muayene yöntemlerinin genel adıdır. Korozyon, temelde bir yükseltgenme–indirgenme (anot–katot) sürecidir; metal yüzeyinde oluşan mikro-galvanik hücrelerde metal iyonları çözünürken malzeme kütle ve kesit kaybına uğrar. Bu bozulma her zaman düzgün (üniform) ilerlemez; çoğu mühendislik arızası, çukurlaşma (pitting), aralık korozyonu, taneler arası korozyon veya gerilmeli korozyon çatlaması gibi lokal ve sinsi mekanizmalardan kaynaklanır. Korozyon testleri bu mekanizmaları hızlandırılmış ve kontrollü laboratuvar koşullarında tetikleyerek, malzemenin gerçek servis ömrü hakkında öngörülebilir veri üretir.
Yöntemlerin bir bölümü hızlandırılmış atmosfer (kabin) testlerine, bir bölümü ise laboratuvar daldırma testlerine dayanır. Tuz sprey (salt spray/fog) testinde numuneler, sıcaklığı denetlenen bir kabinde belirli konsantrasyonda nötr sodyum klorür çözeltisinin sürekli sisine maruz bırakılır; kaplamalı parçalarda ilk kırmızı/beyaz pas görülene kadar geçen süre ölçülür. Otomotiv ve dekoratif kaplamalar için daha agresif olan asetik asitli tuz sprey (AASS) ve bakırla hızlandırılmış CASS testleri, bakır klorür ve asetik asit ilavesiyle bozulmayı katbekat hızlandırarak birkaç günlük testte yılların atmosferik etkisini simüle eder. Bu testlerde çözelti pH'ı, kabin sıcaklığı, sis toplama debisi ve püskürtme basıncı standartlarca sıkı biçimde sabitlenir.
Paslanmaz çelikler, nikel alaşımları ve dubleks çeliklerde ise elektrokimyasal davranış, malzemenin mikroyapısına ve ısıl geçmişine bağlıdır. Kaynak veya hatalı ısıl işlem sonucu tane sınırlarında krom karbür çökelmesi (hassaslaşma/sensitization) meydana geldiğinde, çevresindeki bölge kromca fakirleşir ve taneler arası korozyona açık hale gelir. Bu yatkınlık, numunenin kaynar bakır sülfat–sülfürik asit (Strauss) veya demir(III) sülfat–sülfürik asit çözeltisinde belirli süre kaynatılıp ardından bükme veya metalografik kesit incelemesiyle değerlendirilmesi yoluyla tespit edilir. Çukurlaşma ve aralık korozyonu direnci için demir(III) klorür daldırma testi uygulanır; dubleks çeliklerde ise sigma ve chi gibi zararlı intermetalik fazların varlığı, darbe veya korozyon esaslı kabul-ret testleriyle ortaya konur.
Bir korozyon testinin değeri, sonuçların kantitatif ve tekrarlanabilir olmasında yatar. Değerlendirmede numunelerin test öncesi/sonrası kütle kaybı (mg/cm²·gün ya da mm/yıl korozyon hızına çevrilerek), çukur derinliği ve yoğunluğu, ilk pas görülme süresi, taneler arası ataktan etkilenen tane derinliği ve kaplamada oluşan kabarma/soyulma ölçülür. Kabul kriterleri malzeme spesifikasyonuna, ilgili standarda veya müşteri/proje şartnamesine göre belirlenir; sonuçlar fotoğraf, metalografik görüntü ve ölçüm tablolarıyla belgelenir. Böylece imalatçı, malzeme seçimini, kaynak prosedürünü ve ısıl işlem parametrelerini kanıta dayalı biçimde doğrulama imkânı bulur.
TÜV AUSTRIA SILA KALİTE, korozyon testi hizmetlerini TS EN ISO/IEC 17025 akreditasyonu kapsamında, kalibre edilmiş kabin ve laboratuvar donanımıyla, ilgili ulusal ve uluslararası standartların gerektirdiği koşullarda yürütür. Bu akredite yaklaşım, üretilen korozyon direnci verilerinin hem yurt içi hem uluslararası kabul gören, izlenebilir ve mahkeme/denetim önünde savunulabilir bir teknik dayanağa sahip olmasını güvence altına alır.
Yöntem
Test, ilgili standarda ve malzeme cinsine göre numunelerin hazırlanmasıyla başlar: yüzeyler yağdan arındırılır, gerekiyorsa belirli yönde kesit ve zımparalama yapılır, boyut ve başlangıç kütlesi kaydedilir. Ardından kullanılacak çözelti (nötr NaCl, asetik/bakır klorürlü çözelti, bakır sülfat–sülfürik asit, demir klorür vb.) tam konsantrasyon ve pH'ında hazırlanır; kabinli testlerde sıcaklık, sis debisi ve püskürtme basıncı kalibre edilerek doğrulanır. Uygulama aşamasında numuneler standartta öngörülen süre boyunca (örn. daldırma testlerinde kaynatma süresi, tuz sprey testinde saat cinsinden maruziyet) kontrollü ortama maruz bırakılır. Süre sonunda numuneler temizlenir; kütle kaybı, çukur derinliği/sayısı, ilk pas süresi, taneler arası atak derinliği ve kaplama bozulması görsel, metalografik ve gravimetrik olarak değerlendirilir. Elde edilen bulgular kabul kriterleriyle karşılaştırılır ve tüm parametreler, ölçümler, fotoğraflar ile birlikte akredite bir muayene raporunda belgelenir.
Uygulama alanları
- Paslanmaz çelik boru, flanş ve basınçlı kap imalatı
- Kaynaklı bağlantıların hassaslaşma (sensitization) kontrolü
- Dubleks ve süper dubleks çeliklerde zararlı faz denetimi
- Petrokimya, rafineri ve proses ekipmanları
- Otomotiv ve beyaz eşya metalik/dekoratif kaplamaları
- Denizcilik ve offshore yapı elemanları
- Galvaniz, boya ve toz kaplama koruyucu sistemleri
- Nikel esaslı alaşımlar ve ısıl işlem doğrulaması
- Gıda ve ilaç sektörü hijyenik ekipmanları
Sıkça sorulan sorular
Projeniz için teklif alın
İhtiyaç duyduğunuz muayene veya belgelendirme hizmeti için hızlı ve KVKK uyumlu dönüş alın.
