Sondaj Dizisi Muayene Hizmetleri

Sondaj dizisi muayenesi; sondaj borusu (drill pipe), ağır sondaj borusu (heavy-weight drill pipe), sondaj ağırlıkları (drill collar), tork bağlantı elemanları (tool joint) ve kelly gibi döner sondaj takımı elemanlarında, servis ve nakliye kaynaklı yorulma çatlağı, korozyon, aşınma ve boyutsal sapmaların tahribatsız yöntemlerle tespit edilerek elemanların yeniden kullanılabilirlik sınıfına ayrılmasını kapsayan bir muayene disiplinidir. Sondaj dizisi, kuyu içinde eksenel çekme, iç basınç, dönme torku, eğilme ve döngüsel yorulma yüklerinin bir arada etkidiği en zorlu servis koşullarından birine maruz kalır; bu nedenle özellikle bağlantı (upset ve slip/tong) bölgeleri, dişli boyun (pin/box) geçişleri ve ekipmanın gövdesinde biriken hasar, kuyu içi kopma (twist-off) riskinin başlıca kaynağıdır. Muayenenin amacı, henüz kritik boyuta ulaşmamış süreksizlikleri servise dönmeden önce yakalamaktır.

Muayene tek bir yönteme değil, birbirini tamamlayan yöntemlerin bir kombinasyonuna dayanır. Görsel ve boyutsal muayenede diş profili, dış/iç çap, et kalınlığı, upset geçiş bölgeleri ve tong/slip izleri kalibreli mastar, kumpas ve profil şablonlarıyla değerlendirilir. Manyetik parçacık muayenesi (MT), ferromanyetik çeliğin manyetize edilmesiyle yüzey ve yüzeye yakın çatlaklarda oluşan kaçak akı alanının floresan veya renkli parçacıklarla görünür kılınması ilkesine dayanır; tool joint dişlerinde, box/pin ekseninde ve slip bölgesindeki enine yorulma çatlaklarının saptanmasında birincil yöntemdir. Boru gövdesi boyunca ise elektromanyetik muayene (EMI) ile manyetik akı kaçağı (MFL) prensibi kullanılarak korozyon oyukları, kesit kaybı ve enine süreksizlikler yüksek hızda taranır.

Ekipman tarafında; sondaj borusu gövdesinin tam boyunca taranması için bobin ve pabuç düzenekli EMI/MFL üniteleri, ıslak floresan manyetik parçacık için UV-A (yaklaşık 365 nm) el lambaları ve manyetizasyon aygıtları (yoke, boy bobini, iletken çubuk), et kalınlığı ölçümü için ultrasonik kalınlık ölçerler ve slip/upset kesitindeki iç çatlakların değerlendirilmesi için ultrasonik açılı problar kullanılır. Muayene öncesinde elemanların temizliği (diş ve gövde) kritiktir; birikinti, gres veya korozyon ürünü, hem manyetik parçacığın hem de ultrasonik temasın güvenilirliğini bozar. Yöntem duyarlılıkları referans örnek ve yapay çentiklerle doğrulanır.

Sondaj dizisi muayenesinin özgün derinliği, sonucun bir kabul/ret kararından çok bir sınıflandırma (classification) kararı olmasında yatar. DS-1 Kategori (Cat) 1'den 5'e doğru gidildikçe uygulanan muayene kapsamı ve duyarlılık artar: düşük kategoriler ağırlıklı görsel/boyutsal kontrol içerirken, üst kategoriler tam gövde EMI, ıslak floresan MT ve boyutsal muayenenin birlikte uygulanmasını gerektirir. Her eleman; et kalınlığı, dış çap aşınması, diş durumu ve tespit edilen süreksizliklerin boyutuna göre Premium, Class 2 gibi hizmet sınıflarına ayrılır ve genellikle renk bantlarıyla işaretlenir. Böylece operatör, hangi elemanı hangi kuyu koşulunda güvenle kullanabileceğini bilir.

Raporlama aşamasında her elemanın seri/takip numarası, ölçülen boyutsal değerleri, tespit edilen süreksizliklerin konumu ve boyutu, uygulanan muayene yöntemleri ile atanan hizmet sınıfı kayıt altına alınır; kabul kriterleri seçilen standardın (API RP 7G-2 / DS-1 ilgili kategori) sınır değerlerine göre uygulanır. Bu izlenebilir kayıt, hem elemanın kalan servis ömrünün yönetimi hem de olası kuyu içi arızaların kök-neden analizi için temel oluşturur. TÜV AUSTRIA SILA KALİTE, sondaj dizisi muayene hizmetini TS EN ISO/IEC 17020 akreditasyonu kapsamında, bağımsız muayene kuruluşu tarafsızlığıyla yürütür; muayeneler TS EN ISO 9712'ye göre sertifikalı personel tarafından, uygulanabilir kabul kriterleri ve müşteri şartnamesi doğrultusunda gerçekleştirilir.