RIG Muayeneleri

RIG Muayeneleri, bir sondaj tesisinin (rig) yapısal bütünlüğünü, çalışmaya uygunluğunu ve iş güvenliği açısından durumunu bütüncül olarak değerlendiren, duruma ve zamana dayalı periyodik muayene faaliyetidir. Bir sondaj tesisi; kule/direk (derrick/mast), alt taşıyıcı yapı (substructure), kaldırma-taşıma sistemi (hoisting/draw-works, crown block, travelling block, kanca, döner başlık), döner sistem ve güç ünitelerinden oluşan, ağır dinamik ve tekrarlı yükler altında çalışan karmaşık bir sistemdir. Bu bileşenler servis ömürleri boyunca yorulma (fatigue), korozyon, aşınma, plastik deformasyon ve bağlantı gevşemesi gibi mekanizmalarla kademeli hasar biriktirir. Muayenenin temel mühendislik prensibi, bu hasar birikimini kritik boyuta ulaşmadan tespit ederek taşıyıcı elemanların kalan kapasitesini (fit-for-purpose) doğrulamaktır.

Uygulama, uluslararası kabul görmüş bir kategori sistemi üzerinden yürütülür. API RP 8B (kaldırma ekipmanı) ve API RP 4G (yapısal elemanlar) kapsamındaki Kategori I–IV yaklaşımı, muayenenin derinliğini kademelendirir: Kategori I çalışma sırasında sürekli gözlem, Kategori II düzenli görsel/işlevsel kontrol, Kategori III sökme gerektiren detaylı muayene ve tahribatsız muayene (NDT), Kategori IV ise tam sökümle birlikte tüm birincil yük taşıyan elemanların NDT ile denetimini kapsar. Muayene mühendisi, tesisin çalışma geçmişini, önceki muayene kayıtlarını ve maruz kaldığı yük çevrimlerini dikkate alarak uygun kategoriyi ve kapsamı belirler.

Teknik uygulamada görsel muayene, boyutsal ölçüm (pin/bore aşınması, ovalleşme, cidar kalınlığı) ve tahribatsız muayene birlikte kullanılır. Kaynaklı yapısal birleşimlerde ve yük taşıyan pimlerde yüzey kılcal çatlaklarını yakalamak için manyetik parçacık (MT) veya penetrant (PT) muayenesi; cidar ve kesit içi süreksizlikler ile korozyon incelmesi için ultrasonik muayene (UT) uygulanır. Çelik halat (drilling line), ölü hat ankrajı, elevatör, bağlantı kolları (links/bails) ve draw-works fren sistemi ayrıca aşınma, kopmuş tel ve deformasyon açısından değerlendirilir. Gerektiğinde kaldırma kapasitesini doğrulamak için yük testi ve fonksiyon testleri yapılır.

Uygulamaya özel derinlikte RIG muayeneleri üç ana amaca hizmet eder: yeni ya da devralınacak bir tesisin devreye alınmadan önce şartnameye ve saha koşullarına uygunluğunu doğrulayan kabul/uygunluk araştırmaları (rig acceptance / suitability survey), çalışan bir tesisin genel sağlığını ortaya koyan durum değerlendirme araştırmaları (condition assessment survey) ve proje bazlı mühendislik ile kalite güvence (QA/QC) desteği. Bu kapsama düşen cisim önleme (DROPS) surveyleri, kaldırma aksesuarlarının belgelendirilmesi ve saha iş güvenliği denetimleri de dahil edilebilir. Böylece hem operatörün hem de saha personelinin güvenliği ile operasyonel süreklilik güvence altına alınır.

Raporlama, muayene edilen her sistem ve bileşen için tespit edilen bulguları, ölçüm sonuçlarını, uygulanan NDT yöntemlerini ve fotoğraf/kroki kayıtlarını içerir. Her bulgu, ilgili standardın kabul kriterlerine göre değerlendirilir; uygun, şartlı uygun (onarım/izleme gerektiren) veya uygunsuz olarak sınıflandırılır. Kritik taşıyıcı elemanlarda kabul sınırının aşılması halinde tesis, gerekli düzeltmeler yapılana kadar servis dışı önerilir. Sonuç raporu, işletmeciye tesisin gerçek durumunu, kalan kapasitesini ve öncelikli onarım/bakım maddelerini şeffaf biçimde sunarak varlık yönetimi ve yasal/sözleşmesel yükümlülükler için kanıt niteliği taşır.

TÜV AUSTRIA SILA KALİTE, RIG muayeneleri hizmetini TS EN ISO/IEC 17020 standardına göre akredite bir muayene kuruluşu olarak, tarafsızlık ve bağımsızlık ilkeleri çerçevesinde yürütür; muayeneler yetkin personel tarafından yürürlükteki API ve ISO gereklilikleri esas alınarak gerçekleştirilir ve raporlanır.