NDT Personel Belgelendirme

Tahribatsız Muayene (NDT) personel belgelendirmesi; ultrasonik, radyografik, penetrant, manyetik parçacık, girdap akımı ve görsel muayene gibi yöntemleri uygulayan operatörlerin bilgi, beceri ve deneyimlerinin tarafsız bir üçüncü taraf tarafından sınavla doğrulandığı sistematik bir yeterlilik sürecidir. NDT yöntemlerinin güvenilirliği büyük ölçüde uygulayan kişinin yeterliliğine bağlıdır; aynı cihaz ve prosedürle bile eğitimsiz bir operatör kritik bir süreksizliği gözden kaçırabilir ya da kabul edilebilir bir belirtiyi hatalı biçimde ret edebilir. Bu nedenle TS EN ISO 9712 standardı, personelin görme yeterliliğini, teorik bilgisini, pratik uygulama becerisini ve belgelenmiş endüstriyel deneyimini bir arada zorunlu kılan bir belgelendirme çerçevesi tanımlar.

Belgelendirme, her yöntem için üç ayrı yeterlilik seviyesinde yürütülür. Seviye 1 personeli, önceden belirlenmiş talimatlara göre muayeneyi yapar ve sonuçları kaydeder, ancak kabul/ret kararı vermez. Seviye 2 personeli, prosedürleri uygular ve yorumlar, ekipmanı ayarlayıp kalibre eder, sonuçları geçerli kabul kriterlerine göre değerlendirir ve raporlar. Seviye 3 personeli ise muayene prosedürlerini yazıp onaylar, yöntem ve tekniği seçer, personeli eğitip sınavlarını yönlendirir ve teknik sorumluluğu üstlenir. Her seviyenin sınav içeriği ve gerektirdiği asgari endüstriyel deneyim süresi standartta ayrı ayrı tanımlanmıştır.

TS EN ISO 9712 kapsamındaki yöntemler arasında ultrasonik muayene (UT), radyografik muayene (RT), sıvı penetrant muayene (PT), manyetik parçacık muayene (MT), girdap akımı muayene (ET), görsel muayene (VT), sızdırmazlık muayenesi (LT) ve akustik emisyon (AT) yer alır. Belgelendirme daima bir ürün veya endüstri sektörüyle ilişkilendirilir; örneğin kaynaklı imalat, dökümler, dövme ürünler, borular ve tüpler ya da haddelenmiş ürünler. Bu sektörel eşleştirme, adayın yalnızca yöntemin genel prensiplerini değil, o ürün grubunda karşılaşılan tipik süreksizlikleri de tanımasını güvence altına alır.

Belgelendirme süreci; geçerli bir yakın görüş ve renk ayrımı muayenesi, akredite bir kuruluşta alınan asgari eğitim saatleri ve gözetim altında tamamlanan endüstriyel deneyimin doğrulanmasıyla başlar. Ardından aday, genel sınav (yöntemin temel fiziksel prensipleri), özel sınav (sektöre özgü teknik, ekipman ve kabul kriterleri) ve pratik sınav (gerçek numuneler üzerinde muayene, değerlendirme ve raporlama) olmak üzere üç bölümlü bir sınava girer. Standart, her bölümden ayrı ayrı geçme notu sağlanmasını şart koşar; herhangi bir bölümdeki başarısızlık, o bölümün tekrar edilmesini gerektirir.

Verilen belge tipik olarak beş yıl geçerlidir. Bu süre sonunda, sürekli çalışma ve görme yeterliliğinin korunması koşuluyla belge yenilenebilir; on yılın sonunda ise adayın güncel yeterliliğini yeni bir sınavla kanıtladığı yeniden belgelendirme (resertifikasyon) uygulanır. Belge sahibinin tarafsızlığı, belgelendiren kuruluşun eğitim ve istihdam faaliyetlerinden bağımsız olması ilkesiyle korunur; böylece sonuçların güvenilirliği ve karşılıklı tanınırlığı sağlanır.

Akredite bir personel belgesi, muayene sonuçlarının ulusal ve uluslararası düzeyde kabul görmesini, imalatçı denetimlerinde ve kamu/özel ihalelerde yeterlilik şartının karşılanmasını sağlar. TÜV AUSTRIA SILA KALİTE, NDT personel belgelendirme hizmetini TS EN ISO/IEC 17024 akreditasyonu kapsamında, tarafsızlık, gizlilik ve yeterlilik ilkelerine bağlı bağımsız bir belgelendirme kuruluşu olarak yürütür.